ദോഹ: യുദ്ധം അവസാനിപ്പിക്കുന്നതിനും ഹോർമുസ് കടലിടുക്ക് തുറക്കുന്നതിനും അമേരിക്കയും ഇറാനും തയ്യാറാക്കിയ കരാറിന്റെ വിശദാംശങ്ങൾ ബുധനാഴ്ച അമേരിക്ക പുറത്തുവിട്ടു.

അമേരിക്കയുടെ സമ്പൂർണ പരാജയവും ഇറാന്റെ സമ്പൂർണ വിജയവുമാണ് കരാർ. ഇറാന്റെ എല്ലാ ആവശ്യങ്ങളും അമേരിക്ക അംഗീകരിച്ചു എന്നതാണ് കരാറിന്റെ പ്രത്യേകത.

യുദ്ധത്തിന് മുമ്പ് തുറന്നിരുന്ന ഹോർമുസ് കടലിടുക്ക് വീണ്ടും തുറക്കാൻ സാധിച്ചു എന്നതാണ് ട്രംപിന്റെ നേട്ടം.

ഇറാന് ഹോർമുസിൽ നിന്നും ടോൾ പിരിക്കാനുള്ള അനുവാദം, ഇറാന്റെ പുനർനിർമാണത്തിനു 300 ബില്യൺ ഡോളർ നൽകാനുള്ള തീരുമാനം, ഇറാനെതിരെയുള്ള എല്ലാ ഉപരോധങ്ങളും പിൻവലിക്കൽ, മുമ്പ് തടഞ്ഞുവെച്ച ഇറാന്റെ നൂറ് ബില്യൺ ഡോളർ റിലീസ് ചെയ്യൽ എന്നിവയാണ് പുതിയ കരാറിന്റെ സവിശേഷതകൾ.

അതേസമയം കരാറിനെതിരെ വൻജനരോഷമാണ് ഇസ്രായേലിൽ ഉയരുന്നത്. ട്രംപ് ഇസ്രയേലിനെ വഞ്ചിച്ചു എന്നാണു ഇസ്രയേലിന്റെ വിലയിരുത്തൽ.

ഇറാൻ-അമേരിക്ക കരാറിൽ പ്രതിപാദിച്ചിരിക്കുന്ന 14 നിബന്ധനകൾ താഴെ പറയുന്നവയാണ്.

1. അമേരിക്കയും ഇറാനും അവരുടെ സഖ്യകക്ഷികളും (ലെബനനിൽ ഉൾപ്പെടെ) എല്ലാ സൈനിക പ്രവർത്തനങ്ങളും ഉടനടി സ്ഥിരമായി അവസാനിപ്പിക്കുന്നതായി പ്രഖ്യാപിക്കുകയും ഇനി മുതൽ പരസ്പരം യുദ്ധമോ സൈനിക നടപടിയോ ആരംഭിക്കില്ലെന്നും പരസ്പരം ഭീഷണിയോ ബലപ്രയോഗമോ ഒഴിവാക്കുമെന്നും പ്രതിജ്ഞയെടുക്കുകയും ചെയ്യുന്നു.

2. അമേരിക്കയും ഇറാനും പരസ്പരം പരമാധികാരത്തെയും പ്രദേശിക സമഗ്രതയെയും ബഹുമാനിക്കുമെന്നും പരസ്പരം ആഭ്യന്തര കാര്യങ്ങളിൽ ഇടപെടുന്നത് ഒഴിവാക്കുമെന്നും പ്രഖ്യാപിക്കുന്നു.

3. പരമാവധി 60 ദിവസത്തിനുള്ളിൽ ചർച്ചകൾ നടത്തി അന്തിമ കരാർ കൈവരിക്കാൻ അമേരിക്കയും ഇറാനും പ്രതിജ്ഞാബദ്ധരാണ്.

4. ഹോർമുസിൽ അമേരിക്ക തങ്ങളുടെ നാവിക ഉപരോധം നീക്കം ചെയ്യാൻ തുടങ്ങുകയും 30 ദിവസത്തിനുള്ളിൽ നാവിക ഉപരോധം പൂർണ്ണമായും അവസാനിപ്പിക്കുകയും ചെയ്യും. ഈ കാലയളവിൽ, യുദ്ധത്തിനു മുമ്പുള്ള അവസ്ഥയിൽ കപ്പൽ ഗതാഗതം ഇറാൻ പുനഃസ്ഥാപിക്കും. അന്തിമ കരാറിന് ശേഷം 30 ദിവസത്തിനുള്ളിൽ ഇറാന്റെ സമീപത്ത് നിന്ന് തങ്ങളുടെ സൈന്യത്തെ പിൻവലിക്കാൻ അമേരിക്ക പ്രതിജ്ഞാബദ്ധമാണ്.

5. ഹോർമുസ് കടലിടുക്കിലൂടെ 60 ദിവസത്തേക്ക് മാത്രം സൗജന്യമായി വാണിജ്യ കപ്പലുകൾ കടത്തിവിടുന്നതിനുള്ള ക്രമീകരണങ്ങൾ ഇറാൻ ചെയ്യും. (ശേഷം ടോൾ നടപ്പിലാക്കാം). വാണിജ്യ കപ്പലുകളുടെ ഗതാഗതം ഉടൻ ആരംഭിക്കും. ഹോർമുസ് കടലിടുക്കിലെ ഭാവി ഭരണവും സമുദ്ര സേവനങ്ങളും നിർവചിക്കുന്നതിനായി ഇറാൻ ഒമാനുമായി സംഭാഷണം നടത്തും, മറ്റ് ഗൾഫ് രാജ്യങ്ങളുമായും ചർച്ച നടത്തും.

6. ഇറാന്റെ പുനർനിർമ്മാണത്തിനും സാമ്പത്തിക വികസനത്തിനുമായി കുറഞ്ഞത് 300 ബില്യൺ യുഎസ് ഡോളറിന്റെ ഒരു പദ്ധതി വികസിപ്പിക്കാൻ അമേരിക്ക പ്രാദേശിക പങ്കാളികളുമായി ചേർന്ന് ഏറ്റെടുക്കുന്നു. ഈ പദ്ധതി നടപ്പിലാക്കുന്നതിനുള്ള സംവിധാനം 60 ദിവസത്തിനുള്ളിൽ അന്തിമ കരാറിന്റെ ഭാഗമായി നടപ്പിലാക്കും.

7. ഐക്യരാഷ്ട്രസഭയുടെ സുരക്ഷാ കൗൺസിൽ പ്രമേയങ്ങൾ ഉൾപ്പെടെ ഇറാനെതിരായ എല്ലാത്തരം ഉപരോധങ്ങളും പിൻവലിക്കാൻ അമേരിക്ക പ്രതിജ്ഞാബദ്ധമാണ്.

8. ആണവായുധങ്ങൾ വാങ്ങുകയോ വികസിപ്പിക്കുകയോ ചെയ്യില്ലെന്ന് ഇറാൻ പ്രതിജ്ഞ ചെയ്യുന്നു .

9. ഇറാൻ തങ്ങളുടെ ആണവ പരിപാടിയുടെ നിലവിലെ സ്ഥിതി നിലനിർത്തും, അമേരിക്ക പുതിയ ഉപരോധങ്ങൾ ഏർപ്പെടുത്തുകയോ മേഖലയിൽ അധിക സേനയെ വിന്യസിക്കുകയോ ചെയ്യില്ല.

10. ഇറാനിയൻ ഓയിൽ, പെട്രോളിയം ഉൽപ്പന്നങ്ങൾ, ഡെറിവേറ്റീവുകൾ എന്നിവയുടെ കയറ്റുമതി, ബാങ്കിംഗ് ഇടപാടുകൾ, ഇൻഷുറൻസ്, ഗതാഗതം ഉൾപ്പെടെയുള്ള എല്ലാ അനുബന്ധ സേവനങ്ങൾക്കും യുഎസ് ട്രഷറി അനുമതി നൽകും.

11. ഇറാന്റെ മരവിപ്പിച്ചതോ നിയന്ത്രിതമോ ആയ ഫണ്ടുകളും ആസ്തികളും പൂർണ്ണമായും തിരിച്ചുനൽകാൻ അമേരിക്ക പ്രതിജ്ഞാബദ്ധമാണ്. ചർച്ചയ്ക്കിടെ ഈ ഫണ്ടുകൾ വിട്ടുകൊടുക്കുന്നതുമായി ബന്ധപ്പെട്ട നടപടിക്രമങ്ങളിൽ ഇരുപക്ഷവും പരസ്പരം യോജിക്കും.

12. ഈ ധാരണാപത്രത്തിന്റെ വിജയകരമായ നടത്തിപ്പിന് ഒരു എക്സിക്യൂട്ടീവ് സംവിധാനം സ്ഥാപിക്കുമെന്ന് അമേരിക്കയും ഇറാനും സമ്മതിക്കുന്നു.

13. അന്തിമ കരാറുമായി ബന്ധപ്പെട്ട ചർച്ചകൾ അമേരിക്കയും ഇറാനും ആരംഭിക്കും.

14. അന്തിമ കരാറിന് ഐക്യരാഷ്ട്രസഭയുടെ സുരക്ഷാ സമിതിയുടെ ഒരു പ്രമേയം അംഗീകാരം നൽകും.